MENU

ppłk dypl. Stanisław Sosabowski

Urodził się 8 maja 1892 r. w Stanisławowie. W 1910 r. rozpoczął studia ekonomiczne na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie, lecz śmierć ojca i konieczność utrzymania rodziny zmusiły go do powrotu do rodzinnego miasta. Tam wstąpił do Drużyn Strzeleckich. Został dowódcą 24 Polskiej Drużyny Strzeleckiej, która zastąpiła Armię Polską i uzyskał promocję na podchorążego. Równolegle od listopada 1911 r. organizował skauting.

W roku 1913 r. został powołany do armii austro-węgierskiej. Uczestniczył w walkach 58 pułku piechoty. W 1915 r. został ranny w kolano, co spowodowało porażenie nerwu, w wyniku którego jeszcze wiele lat po wojnie miał problemy z chodzeniem. W listopadzie 1918 r. zgłosił się do Wojska Polskiego. Ze względu na stan zdrowia objął funkcję oficera do specjalnych poruczeń w Ministerstwie Spraw Wojskowych i nie brał udziału w wojnie polsko-bolszewickiej. W roku 1922  awansował na stopień majora. W tym samym roku rozpoczął studia w Wyższej Szkole Wojennej w Warszawie. Po ich ukończeniu skierowano go do Sztabu Generalnego. Następnie pełnił służbę w Oddziale IV Sztabu Generalnego. W 1927 r. został awansowany do stopnia podpułkownika Sztabu Generalnego. Został skierowany do służby liniowej, początkowo jako dowódca batalionu w 75 Pułku Piechoty, a następnie zastępca dowódcy 3 Pułku Strzelców Podhalańskich.

W 1929 r. ponownie trafił do Wyższej Szkoły Wojennej, tym razem jako wykładowca. Od września 1930 r. był kierownikiem Katedry Operacyjnej Służby Sztabów. Komendant Szkoły generał Tadeusz Kutrzeba tak określił Sosabowskiego:

(…) oficer o szerokiej wiedzy ogólnej, szczególnie w dziedzinie gospodarczo-ekonomicznej w zastosowaniu obrony kraju. Duży temperament i stanowczość. Inteligencja rozległa, pracuje szybko i wydajnie, we współżyciu trudny z powodu chęci narzucania swej woli. Podporządkowanie się sprawia mu nieraz trudności. Lubi samodzielność i odpowiedzialność. Bardzo skrupulatny i gospodarczy w sprawach finansowych. Wybitny oficer.

Źródło: W 50-lecie powstania Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie,
zebrał i opracował płk dypl. Wacław Chocianowicz,
nakładem oficerów dyplomowanych na obczyźnie, Londyn 1969

W Wyższej Szkole Wojennej wykładał do 1936 r.

Sosabowski był barwną postacią – taternik, narciarz, nadmiernie hałaśliwy, ale przy tym zaradny i dobry organizator, niepozbawiony skłonności do aktorstwa.

Źródło: Wspomnienia oficera sztabu 1934-1939, Józef Kuropieska, Warszawa 1979 r.

W latach 1937–1938 pełnił służbę na stanowisku dowódcy 9 Pułku Piechoty Legionów. W roku 1939 objął dowództwo 21 pułku piechoty. Podczas kampanii wrześniowej dowodził najpierw pułkiem, następnie został dowódcą odcinka „Grochów” w obronie Warszawy.

Po kapitulacji Warszawy wstąpił do konspiracyjnej organizacji Służba Zwycięstwu Polski. Wysłany przez komendanta SZP gen. Tokarzewskiego-Karaszewicza do Francji z meldunkami dla władz emigracyjnych. Był tam dowódcą piechoty dywizyjnej w 1 Dywizji Grenadierów, a później w 4 Dywizji Piechoty.

Po ewakuacji do Wielkiej Brytanii został wyznaczony na dowódcę 4 Kadrowej Brygady Strzelców. Ze swojej brygady postanowił stworzyć pierwszą w historii Wojska Polskiego jednostkę spadochronową. 23 września 1941 r. jednostka została przeformowana w 1 Samodzielną Brygadę Spadochronową, którą dowodził podczas bitwy pod Arnhem. Od  grudnia 1944 r. wyznaczony został na inspektora jednostek etapowych i wartowniczych.

Po demobilizacji w lipcu 1948 r. gen. Sosabowski pozostał na emigracji. Zmarł w 1967 r. w Hillingdon w Wielkiej Brytanii. Dwa lata później jego prochy przewieziono do Polski i pochowano na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.

fot. domena publiczna


wróć