MENU

Edukacja wojskowa certyfikowanych pionów wojskowych klas mundurowych

20 września 2018 r. w auli Biblioteki Głównej Akademii Sztuki Wojennej odbyła się konferencja poświęcona uczestnikom pilotażowego programu wspierania 58 szkół ponadgimnazjalnych prowadzących tzw. „klasy mundurowe”. Organizatorzy spotkania to Wydział Wojskowy ASzWoj oraz Biuro ds. Proobronnych MON.

Program nauczania dla szkół ponadgimnazjalnych przedmiotu „Edukacja wojskowa”, w ramach pilotażowego programu wspierania 58 szkół ponadgimnazjalnych prowadzących Piony Certyfikowanych Wojskowych Klas Mundurowych, został wprowadzony w życie 23 sierpnia 2017 roku, dzięki obustronnemu porozumieniu Ministerstwa Obrony Narodowej i Ministerstwa Edukacji Narodowej. – Rok funkcjonowania programu to bardzo dobry moment na pierwsze wnioski z jego realizacji – stwierdził płk dr hab. Krzysztof Krakowski, dziekan Wydziału Wojskowego, który rozpoczął konferencję i powitał liczne grono uczestników, obejmujące ponad 130 dyrektorów szkół oraz opiekunów klas mundurowych. – Cieszę się, że Wydział Wojskowy może wspierać program od strony metodologicznej, naukowej i teoretycznej.

Pierwszą sesję plenarną otworzył prof. dr hab. Jarosław Gryz, prorektor ds. studenckich ASzWoj, który przedstawił globalne podejście do edukacji proobronnej. – Edukacja proobronna to kompetencje społeczne, umiejętność współpracy, znajomość przestrzeni oraz aktywne reagowanie w chwili zagrożenia – mówił – (…) to całościowe podejście do kwestii bezpieczeństwa na każdym etapie życia człowieka, od jego dzieciństwa, aż po starość. Kolejny prelegent, Waldemar Zubek, dyrektor Biura ds. Proobronnych w MON, omówił rolęi zadania Biura, w kontekście programu nauczania przedmiotu „Edukacja wojskowa”. – Tak liczna obecność Państwa na tej konferencji wskazuje na to, że zajmujemy się problematyką żywą i wciąż nabierającą znaczenia. Dyrektor Zubek podkreślił, że System Certyfikacji Klas Wojskowych to próba ujęcia w ramy i skoordynowania zjawiska oddolnego, opartego na pasji i zapale młodych ludzi. Zaznaczył, że jest to ogromny potencjał społeczny, ale z drugiej strony także duże wyzwanie dla koordynatorów tego przedsięwzięcia, gdyż należy uwzględnić różnice w społecznościach lokalnych. Prof. dr hab. Bogdan Szulc (Wydział Zarządzania i Dowodzenia ASzWoj) wygłosił wykład pt.: „Rola patriotyzmu i wychowania fizycznego w edukacji klas mundurowych”, w którym analizował fenomen pojawienia się „klas mundurowych”. Omówił również znaczenie odpowiedniego, zbalansowanego podejścia do kształcenia i wychowania młodzieży zainteresowanej wojskowa służbą zawodową.  – Wychowanie intelektualne musi być uzupełniane wychowaniem fizycznym, estetycznym i także moralnym. (…) Chcemy żołnierza, który ma odpowiednią wiedzę, umiejętności, postawę moralną, ale i zdolności fizyczne do realizowania zadań – podkreślał prof. Szulc. Jako ostatnia prelegentka w pierwszej sesji plenarnej, głos zabrała prof. nadzw. dr hab. Barbara Wiśniewska-Paź (Instytut Socjologii Uniwersytetu Wrocławskiego), która przybliżyła historyczny eksperyment z 1999 r., dotyczący również programu pilotażowego dla klas wojskowych. Krótko przedstawiła najważniejsze konkluzje z aktualnie przeprowadzanego programu oraz podkreśliła jego globalne uwarunkowania: - Edukacja trwa przez całe życie i tak powinna być budowana edukacja proobronna. Najistotniejsze jest podejście całościowe, obejmujące środowisko szkoły – nauczycieli, dyrektorów i uczniów, dalej środowiska domowe – dzieci i ich rodziców, a następnie środowiska wojskowe – jednostki i Wojskowe Komendy Uzupełnień, jako docelowe miejsca, kończące etap ponadgimnazjalnej edukacji wojskowej.

Druga sesja plenarna objęła wystąpienia: dr. hab. inż. Remigiusza Wiśniewskiego, który przedstawił referat pt.: „Refleksyjno-koncepcyjna uniwersalizacja szkolenia patriotyczno-obronnego uczniów klas wojskowych, dr. hab. Janusza Ropskiego, który omówił obecne miejsce i możliwości doskonalenia edukacji dla bezpieczeństwa w polskich szkołach oraz płk. Mirosława Miki, który zaprezentował wnioski Biura ds. proobronnych z koordynacji programu wspierania szkół ponadgimnazjalnych prowadzących piony Certyfikowanych Wojskowych Klas Mundurowych. Z ramienia Akademii referaty wygłosili: ppłk dr Zbigniew Leśniewski (Wydział Wojskowy), który omówił zakres nadzoru merytorycznego ASzWoj nad realizacją ww. programu oraz przedmiotu „Edukacja wojskowa”, a także dr Ilona Urych (Wydzial Bezpieczeństwa Narodowego) i ppłk dr inż. Andrzej Soboń, prodziekan ds. studenckich Wydziału Bezpieczeństwa Narodowego, którzy przedstawili opinie instruktorów wojskowych, nauczycieli i uczniów o całokształcie wdrożonego programu.

Ostania, trzecia sesja plenarna została poświęcona przede wszystkim zagadnieniom formalnym oraz wnioskom z realizacji przedsięwzięcia. Płk Mariusz Mioduszewski omówił regulamin mundurowy kadetów klas wojskowych. Dr Zbigniew Ciosek poruszył kwestie budżetu – dotacji celowych i sposobu rozliczania przydzielonych środków. Na prezentacji różnych wniosków i doświadczeń skupili się pozostali prelegenci: ppłk mgr inż. Arkadiusz Wojtaczka omówił pokrótce wnioski ze współpracy jednostki wojskowej patronującej wybranej szkole ponadgimnazjalnej, mjr Krzysztof Szydłowski scharakteryzował profil współpracy Wojskowej Komendy Uzupełnień ze szkołami, natomiast dyrektor Anita Lipnicka-Czyszczoń przedstawiła doświadczenia szkoły realizującej program nauczania „Edukacji wojskowej”.

Konferencja obfitowała w wielość ciekawych wątków i mimo przewidzianego czasu na dyskusje, z pewnością niektóre z nich pozostawiły niedosyt i w przyszłości będą kontynuowane.

* * *

Pod koniec 2016 roku oszacowano, że w polskich szkołach ponadgimnazjalnych prowadzących klasy mundurowe kształciło się od 40 do 50 tysięcy uczniów. Ponadto oceniono, że poziom nauczania młodzieży w tych szkołach jest zróżnicowany i oparty na programach autorskich, ale często niekompatybilnych z metodyką szkolenia wojskowego.

Eksperci z dziedziny obronności oraz edukacji dla bezpieczeństwa przyznawali, że pomimo determinacji i dużego zaangażowania części nauczycieli na bieżąco modyfikujących zasób przekazywanej wiedzy, wyrabianych umiejętności i utrwalanych nawyków, zabrakło spójnego podejścia edukacyjnego, opartego na jednolitym programie nauczania wykorzystującym standardy stosowane w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (SZ RP). W efekcie absolwentów szkół prowadzących klasy wojskowe cechowały: różny stopień wyszkolenia wojskowego oraz wybiórczy zasób nabytej wiedzy wojskowej. Uznano, że potencjał obronny młodzieży nie jest należycie wykorzystany, biorąc pod uwagę potrzeby SZ RP, a próby wsparcia szkół ponadgimnazjalnych określono jako niewystarczające.

Z niniejszych powodów oraz w związku z koniecznością wzmocnienia systemu rezerw osobowych SZ RP, 23 sierpnia 2017 roku Ministerstwo Obrony Narodowej w porozumieniu z Ministerstwem Edukacji Narodowej wprowadziło do użytku Program nauczania dla szkół ponadgimnazjalnych przedmiotu „Edukacja wojskowa”, w ramach pilotażowego programu wspierania 58 szkół ponadgimnazjalnych prowadzących Piony Certyfikowanych Wojskowych Klas Mundurowych.

 


wróć