MENU

133. rocznica urodzin generała Tadeusza Kutrzeby

 

Kutrzeba to bez wątpienia jeden z najbardziej inteligentnych i najskuteczniejszych generałów.
Na bardzo wysoką ocenę zasługuje jego działalność wychowawcza jako komendanta
Wyższej Szkoły Wojennej. Bardzo pozytywnie należy ocenić jego rolę w 1939 r.

dr Marek Piotr Deszczyński z Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego

 

W roku 2019 obchodzimy 100 rocznicę utworzenia Wyższej Szkoły Wojennej. Kontynuatorką jej tradycji jest Akademia Sztuki Wojennej. Jubileuszowy czas jest doskonałą okazją, aby przypomnieć sylwetki osób, które w szczególny sposób przysłużyły się do rozwoju uczelni, a swoimi czynami i niejednokrotnie bohaterską postawą na trwałe zapisały się na kartach historii.

fot. Insytut Polski im. gen. Sikorskiego w Londynie

Do grona wyjątkowych osobowości, których losy splotły się z Wyższą Szkołą Wojenną, należy jeden z jej komendantów – gen. Tadeusz Kutrzeba. Uznawany jest za jednego z najwybitniejszych sztabowców II Rzeczypospolitej, zdobył doświadczenie w armii cesarsko-królewskiej w okresie I wojny światowej, uczestniczył w  wojnie polsko-bolszewickiej, dowodził Armią „Poznań” podczas kampanii wrześniowej 1939 r.

Generał Tadeusz Kutrzeba był jednym z najlepiej wykształconych wyższych dowódców polskich międzywojennego dwudziestolecia. Utalentowany sztabowiec i operator, planista, sprawdził się doskonale także jako dowódca wielkiej jednostki.

Marek Rezler, polski historyk, biograf i publicysta regionalny

 

W 133. rocznicę urodzin gen. dyw. Tadeusza Kutrzeby, które przypadają 15 kwietnia, zapraszamy do chwili refleksji nad życiem tego wybitnego polskiego oficera.

Generał Kutrzeba jako komendant i wychowawca

Wszyscy autorzy wspomnień i relacji podkreślają niezwykłą osobowość generała Tadeusza Kutrzeby. Postawny, zrównoważony, uprzejmy i rzeczowy – ale równocześnie stanowczy, budził powszechną sympatię i szczery szacunek. Nawet młodzi słuchacze Wyższej Szkoły Wojennej, wzorem wszystkich kursantów na świecie zwykle nadający wykładowcom różne przezwiska i ksywy, o Kutrzebie mówili „Pege” – od Pan Generał. Był to również nasz, wielkopolski generał.

Marek Rezler, polski historyk, biograf i publicysta regionalny

 

Medale z podobizną generała Kutrzeby

Wizerunek gen. Tadeusza Kutrzeby widnieje na medalach przypominających o dziejowych wydarzeniach i miejscach, w których był obecny.

Akademia Sztuki Wojennej przygotowała medal z podobizną gen. dyw. Tadeusza Kutrzeby z okazji 100-lecia utworzenia Wyższej Szkoły Wojennej:

 

fot. ASzWoj

Najczęściej wykorzystywanym motywem na medalach związanych z osobą gen. Kutrzeby jest bitwa nad Bzurą, w której dowodził:

fot. ASzWoj

Gdy przyszłe roczniki Wyższej Szkoły Wojennej Polski dla studiów taktycznych wyjeżdżać będą na pole bitwy nad Bzurą niech nie przeoczą, że formy działań wojennych ulegają zmianom i zależą od techniki uzbrojenia, ale że prawa wojny pozostają niezmienne. Spośród wielu tych praw najbardziej zasadnicza jest tak prosta, a tak trudna do zrealizowania prawda, że nie ma zwycięstwa bez bitwy. A przechodząc koło grobów poległych nad Bzurą żołnierzy polskich, niech ci, którzy kształcą się na przyszłych dowódców, wspomną, że leżą tu żołnierze, którzy starali się wykonać niewykonalny wówczas obowiązek obrony Polski.

Tadeusz Kutrzeba

Szabla generała Kutrzeby

Szabla była darem współpracowników z okazji objęcia przez gen. Tadeusza Kutrzebę stanowiska komendanta Wyższej Szkoły Wojennej.

fot. pochodzi z książki pt. "Honor i Ojczyzna. Szable imienne w II RP" Pawła Komorowskiego

Ślady wybitnego oficera w stolicy

Od śmierci gen. Kutrzeby minęło już ponad siedemdziesiąt lat, a w Warszawie wciąż możemy odwiedzić miejsca, z którymi był związany.

Dom gen. Kutrzeby przy ul. Bajońskiej 3 na Saskiej Kępie, w którym mieszkał z żoną Aldoną oraz pamiątkowa tablica na ścianie budynku:

fot. Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków

Pamiątkowa tablica w kościele pw. św. Andrzeja Boboli przy ul. Nobla na Saskiej Kępie:

fot. Tadeusz Rudzki

Dorobek pisarski bohatera znad Bzury

Gen. Kutrzeba miał znaczny dorobek jako pisarz wojskowy i historyk. Był autorem wielu prac z dziedziny taktyki, organizacji wojskowych regulaminów i obszernych rozpraw wojskowo-historycznych.

Całą wojnę spędził w niemieckich obozach jenieckich, w których z jego inicjatywy organizowano tajne kursy dla młodych oficerów. W obozach zbierał informacje, rozmawiał z uczestnikami walk z września, by ostatecznie napisać swe dwa największe dzieła „Bitwę nad Bzurą” i „Wojnę bez walnej bitwy”.

Poniżej zestawienie dotyczące publikacji na temat gen. Kutrzeby:

Kilka wspomnień

Zachęcamy do wysłuchania audycji przygotowanej przez Radio Poznań, w której fragmenty wspomnień generała Tadeusza Kutrzeby czytał Franciszek Walerych. W programie wykorzystano wspomnienia żołnierzy Armii Poznań nagranie w 1957 roku przez Władysława Ruminowicza.

Zobacz więcej: