Rocznica utworzenia Szkoły Rycerskiej

Znamienne dla podstaw funkcjonowania „Szkoły Rycerskiej” było oparcie się na określonych celach wychowawczych i wartościach. Komendant placówki – Książę  Adam Czartoryski, zdając sobie sprawę z ówczesnego niekorzystnego położenia politycznego naszego kraju, przygotował podręcznik pt.: „Prawidła dla Szkoły Rycerskiej”, w których zawarł wiele cennych wskazówek dla przyszłych studentów. Między innymi, opisał wzór kadeta, uwypuklając jego cnoty, miłość do ojczyzny, poświęcenie dla jej spraw oraz odpowiedzialność za biedniejszych i niższych stanem. Słynne stały się jego słowa: „Niech was prowadzi ta zacna ambicja, żebyście odmienili starą postać Kraju”.

XVIII-wieczna Szkoła Rycerska funkcjonowała zaledwie 30 lat, zdążyła ukształtować elitę Rzeczypospolitej, stanowiącą wzór polskiego patrioty i obywatela. Wśród wychowanków znalazły się tak znamienite postacie, jak: Tadeusz Kościuszko, Julian Ursyn Niemcewicz, generał Józef Sowiński, generał Jakub Jasiński i liczni oficerowie, Józef Hoene-Wroński oraz kilkunastu posłów Sejmu Wielkiego.

Do Akademii trafiali chłopcy w wieku 16-21 lat, wywodzący się ze średniozamożnych rodów szlacheckich. Nauka trwała trzy lub pięć lat, z których ostatnie dwa przybierały profil wojskowy lub prawny. Program obejmował naukę języków obcych, przedmioty wojskowe: inżynierię, taktykę, musztrę, szermierkę, zasady posługiwania się bronią palną, ćwiczenia polowe, jazdę konną, przedmioty prawne i administracyjne oraz dopełniające: muzykę i taniec. Kadrę „Szkoły Rycerskiej” stanowiło znamienite grono nauczycieli cywilnych i wojskowych, zarówno Polaków, jak i obcokrajowców (głównie Francuzów i Niemców), w tym m.in. Mikołaj Chopin (ojciec Fryderyka, nauczyciel języka francuskiego) czy John Lind (angielski adwokat, działacz polityczny i pamflecista), autor koncepcji programowej Akademii.

Szkołę utrzymywał skarb państwa, przeznaczając 400 tys. złotych polskich rocznie ze skarbu koronnego oraz 200 tys. z litewskiego (proporcjonalnie do miejsc pochodzenia kadetów).

 *  *  *
Akademia Sztuki Wojennej, na podstawie Decyzji Ministra Obrony Narodowej, kontynuuje tradycje Akademii Szlacheckiego Korpusu Jego Królewskiej Mości i Rzeczypospolitej.

Tekst na podstawie:

Robert Stawicki, Dzieje Szkoły Rycerskiej – Korpusu Kadetów w latach 1765–1794. Warszawa, Kancelaria Senatu. BIURO ANALIZ I DOKUMENTACJI Zespół Analiz i Opracowań Tematycznych, 2015.

Fot. Cyfrowe Zbiory Muzeum Narodowego

  • Stanisław August Poniatowski ustanowił order Virtuti Militari (1792)

    Stanisław August Poniatowski
  • Wybuch Powstania Warszawskiego

    powstanie warszawskie
  • Egzekucja „Inki” i „Zagończyka”

Zobacz więcej kartek z kalendarza