MENU

1 sierpnia 1944 r.

1 sierpnia - 75. rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego

„Polacy! Od dawna oczekiwana godzina wybiła. Oddziały Armii Krajowej walczą z najeźdźcą niemieckim we wszystkich punktach Okręgu Stołecznego” – napisano w pierwszej powstańczej odezwie rozklejonej na ulicach stolicy.

1 sierpnia 1944 roku o godz. 17.00 wybiła godzina „W”, która rozpoczęła Powstanie Warszawskie. Było to wystąpienie zbrojne przeciwko niemieckiemu okupantowi zorganizowane przez Armię Krajową. Ponadto Polakom zależało na objęciu władzy nad Warszawą przed wkroczeniem Armii Czerwonej. Miało to symbolicznie wzmocnić międzynarodową pozycję rządu RP na uchodźstwie i uniemożliwić ewentualną sowietyzację państwa.

Po stronie polskiej do walki stanęło ok. 50 tys. powstańców Armii Krajowej. Stanowiło to przewagę liczebną w stosunku do sił niemieckich. Niestety bardzo słabe uzbrojenie i brak pełnego wyszkolenia, nie pozwalały na pełne wykorzystanie tego potencjału. Tymczasem Niemcy mieli do dyspozycji czołgi, samoloty, artylerię i miny.  W reakcji na wybuch powstania w Warszawie Reichsfuehrer SS, Heinrich Himmler powiedział: Każdego mieszkańca należy zabić, nie wolno brać żadnych jeńców. Warszawa ma być zrównana z ziemią i w ten sposób ma być stworzony zastraszający przykład dla całej Europy.

W czasie walk trwających 63 dni zginęło ok. 18 tys. powstańców, a 25 tys. zostało rannych. Ogromne straty pojawiły się wśród ludności cywilnej – zabitych zostało aż 180 tys. osób. Decyzję o zawieszeniu broni podpisano 3 października 1944 r. w Ożarowie Mazowieckim. Na mocy porozumienia ludność Warszawy (ok. 500 tys.) musiała opuścić miasto. Po upadku Powstania przeprowadzono operację, w wyniku której zniszczono ok. 30% przedwojennej zabudowy lewobrzeżnej Warszawy, w tym wiele obiektów zabytkowych.

1 sierpnia 1944 r. Wy – Powstańcy Warszawscy – stanęliście do boju nie tylko o Warszawę, ale i o niepodległą Rzeczpospolitą. Przez 63 dni walczyliście o każdy kamień, każdą barykadę (…) – powiedział Jan Ołdakowski, dyrektor Muzeum Powstania Warszawskiego podczas rozpoczęcia oficjalnych obchodów 75. rocznicy wybuchu powstania.

Komendantem okręgu Warszawskiego AK, który opracowywał plan Powstania Warszawskiego, był płk dypl. Antoni Chruściel „Monter”. Jego imieniem nazwana została jedna z głównych ulic Rembertowa, przy której znajduje się Akademia Sztuki Wojennej.   

Materiał opracowany został na podstawie: dzieje.pl, pap.pl, 1944.pl


wróć