MENU

Dwadzieścia lat Polski w NATO

Mija już dwadzieścia lat od momentu, kiedy Polska wstąpiła do struktur Paktu Północnoatlantyckiego. Członkostwo, w najsilniejszym współcześnie sojuszu polityczno-militarnym na świecie, dało Polsce gwarancje bezpieczeństwa, spowodowało także wzrost pozycji naszego kraju na arenie międzynarodowej. Wydarzenie to miało przełomowe znaczenie dla Sił Zbrojnych RP.

Z perspektywy dwudziestoletniego współuczestnictwa Polski w NATO, można zauważyć wiele pozytywnych zmian – pogłębioną integrację z Zachodem, zarówno w wymiarze politycznym, jak i ekonomicznym, transformację, modernizację i unowocześnienie polskiej armii. Polscy żołnierze aktywnie uczestniczą w działaniach NATO, biorąc udział w pracach w strukturach dowódczych oraz ćwiczeniach międzynarodowych, a przede wszystkim w wielu operacjach sojuszniczych w różnych regionach świata.

Rocznica, którą w tym roku świętujemy, w naturalny sposób skłania do refleksji nad zagadnieniem bezpieczeństwa, które dla współczesnego człowieka jest – w wymiarze jednostkowym i narodowym – jedną z najważniejszych wartości.

Żyjąc w XXI wieku, musimy mieć świadomość, że poziom zagrożenia bezpieczeństwa rośnie z dnia na dzień. Postęp cywilizacyjny i technologiczny z jednej strony służy rozwojowi społeczeństwa, ale z drugiej – generuje wzrost zagrożenia. Zapewnienie bezpieczeństwa narodowego jest ogromnym wyzwaniem, któremu starają się sprostać Siły Zbrojne RP, odpowiednie struktury państwowe. Niebagatelną rolę w tym zakresie odgrywają także uczelnie.

Dwudziesta rocznica wstąpienia Polski do NATO zbiega się z ważnym jubileuszem dla naszej uczelni, bowiem w 2019 r. obchodzimy 100. rocznicę powołania Wojennej Szkoły Sztabu Generalnego, przemianowanej później na Wyższą Szkołę Wojenną, której tradycje kontynuuje obecna Akademia Sztuki Wojennej.

ASzWoj poprzez wysoką jakość kształcenia, prowadzenie nowatorskich badań w obszarze nauk o bezpieczeństwie i obronności, specjalistycznych kursów oraz wykorzystanie współczesnej wiedzy oraz praktyki sztuki wojennej wychodzi naprzeciw potrzebom Sił Zbrojnych RP. Przyczynia się również do rozwoju i utrwalenia bezpieczeństwa militarnego Unii Europejskiej. Sprzyja temu intensywna współpraca Akademii z wieloma partnerami zagranicznymi. ASzWoj jest uczestnikiem szeregu gremiów wielonarodowych, m.in Międzynarodowego Stowarzyszenia Nauk Wojskowych (International Society on Military Sciences – ISMS), skupiającego uczelnie obronne z państw Europy Zachodniej i Północnej (wraz z Kanadą) oraz Środkowoeuropejskiego Forum Edukacji Wojskowej (Central European Forum on Military Education – CEFME), w ramach którego wspólne działania podejmują uczelnie obronne z państw Europy Środkowej i Północnej.

Bardzo cenna dla Akademii jest współpraca z Bałtycką Akademią Obrony (Baltic Defence College) oraz Joint Special Operations University, z którymi ASzWoj przygotowuje międzynarodowe ćwiczenia dowódczo-sztabowe. Jest to doskonała okazja do podnoszenia kwalifikacji żołnierzy, wymiany doświadczeń oraz integracji polskich oficerów z partnerami NATO. Te działania przyczyniają się do postrzegania Polski jako ważnego i wiarygodnego sojusznika w Pakcie Północnoatlantyckim.

***

NATO (Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego) powstało 4 kwietnia 1949 r., na mocy Traktatu Północnoatlantyckiego, podpisanego w Waszyngtonie przez 10 państw zachodnioeuropejskich i dwa północnoamerykańskie (Belgię, Danię, Francję, Holandię, Islandię, Kanadę, Luksemburg, Norwegię, Portugalię, USA, Wielką Brytanię i Włochy). Istotą NATO jest kolektywna obrona, która przewiduje wzajemną pomoc, w tym zbrojną, w razie napaści na stronę lub strony Traktatu. Podstawą prawną utworzenia NATO jest art. 51 Karty Narodów Zjednoczonych, który potwierdza prawo państw do obrony indywidualnej lub zbiorowej.

Genezą NATO były zagrożenia dla Starego Kontynentu po II wojnie światowej. Europie potrzebny był gwarant bezpieczeństwa ze względu na chaos, wzajemną nieufność oraz zagrożenie sowieckie. Po rozpadzie ZSRR organizacja skupiła się na kwestiach stabilizacji sytuacji na arenie międzynarodowej.

NATO – państwa członkowskie

Obecnie członkami NATO jest 29 państw: Stany Zjednoczone, Kanada, Francja, Dania, Islandia, Włochy, Wielka Brytania, Luksemburg, Holandia, Norwegia, Portugalia, Estonia, Albania, Belgia, Bułgaria, Chorwacja, Czechy, Niemcy, Grecja, Hiszpania, Litwa, Łotwa, Polska, Rumunia, Słowacja, Słowenia, Turcja, Węgry i Czarnogóra.

NATO – cele i zadania

Do najważniejszych celów NATO należą: ochrona ludności, zapewnianie współpracy między państwami członkowskimi i prowadzenie konsultacji w kwestiach bezpieczeństwa, zwalczanie pojawiających się nowych zagrożeń metodami politycznymi bądź militarnymi, reagowanie w sytuacjach kryzysowych i dążenie do utrzymania pokoju.

Głównym zadaniem NATO jest zapewnianie bezpieczeństwa, do którego realizacji dąży się poprzez debaty mające na celu zapobieganie konfliktom między państwami członkowskimi NATO, jak i państwami partnerskimi. Sojusz państw NATO promuje demokrację i dąży do pokojowego rozwiązywania konfliktów, ale w razie potrzeby posługuje się swoimi siłami wojskowymi, które może wysyłać na teren państw objętych konfliktem. Bardzo ważnym działaniem podejmowanym przez NATO jest upowszechnianie współpracy na płaszczyźnie rozwoju nauki i ochrony środowiska.

NATO – struktura

W strukturze organizacyjnej NATO można wyodrębnić dwie części ? polityczną, która odpowiada za współpracę polityczną państw członkowskich, tworzenie i wprowadzanie wspólnej polityki Paktu, kierowanie administracją, tworzenie i wdrażanie mechanizmów współpracy sojuszników w zakresie ekonomicznym, szkoleniowym, naukowo-badawczym i kulturalnym oraz wojskową – złożoną z dowództw różnych szczebli i podporządkowanych im wojsk, wykonującą zadania nakreślone przez cywilne organy polityczne.

Główna kwatera NATO znajduje się w Brukseli, w której każdy kraj członkowski ma swoich przedstawicieli. Biorą oni udział w konsultacjach i procesach decyzyjnych. Najważniejszym organem decyzyjnym NATO jest Rada Północnoatlantycka, której przewodniczy Sekretarz Generalny, wybierany na trwającą cztery lata kadencję. Jest to osoba cywilna będąca najwyższym urzędnikiem Sojuszu Północnoatlantyckiego. Zarządza i nadzoruje pracę międzynarodowych organów NATO, dba o harmonijną współpracę państw członkowskich.

Sekretarz Generalny jest zwierzchnikiem wszystkich urzędników międzynarodowej części Paktu, prowadzi obrady Rady Północnoatlantyckiej, Komitetu Planowania Obrony, Grupy Planowania Nuklearnego, a także wielu ważniejszych komitetów. Nadzoruje wykonywanie uchwał tych organów, opracowuje szczególnie ważne raporty. Ma obowiązek reprezentowania NATO na arenie międzynarodowej.


wróć