MENU

Teoria i praktyka działań nieregularnych w walce o niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej

27 lutego br. miała miejsce ogólnopolska konferencja na temat Teoria i praktyka działań nieregularnych w walce o niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej. Wydarzenie zorganizowane zostało we współpracy Wydziału Wojskowego ASzWoj z Muzeum Wojska Polskiego oraz Wojskowym Biurem Historycznym im. gen. broni Kazimierza Sosnkowskiego.

Konferencję otworzył rektor-komendant Akademii Sztuki Wojennej, gen. bryg. dr inż. Ryszard Parafianowicz, wprowadzając audytorium w tematykę spotkania: -Nasz byt niepodległego państwa polskiego opierał się na zrywach niepodległościowych. Dlatego w dniu dzisiejszym przeanalizujemy, jak na przestrzeni dziejów te zrywy Polaków wyglądały. Rzucimy także światło na współczesne aspekty tego zagadnienia i przyjrzymy się w jaki sposób działania nieregularne mają wpływ na kształtowanie się tożsamości państw, narodów, które wciąż walczą o swoją niepodległość. Generał Parafianowicz dodał, że termin konferencji nie jest przypadkowy i wpisuje się w obchody Narodowego Dnia Żołnierzy Wyklętych.

Wśród gości zebranych w auli Biblioteki Głównej ASzWoj znaleźli się m.in: zastępca Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego gen. bryg. dr inż. Adam Joks, Szef Zarządu Wojsk Pancernych i Zmechanizowanych - zastępca inspektora Wojsk Lądowych gen. bryg. Krzysztof Radomski, gen. bryg. Jerzy Gut, przedstawiciele Dowództwa Wojsk Obrony Terytorialnej: płk Krzysztof Wróblewski, płk Artur Zieliński i dr Paweł Makowiec, Starosta Augustowski mgr Jarosław Szlaszyński, przedstawiciele Straży Granicznej: płk Piotr Kamiński i mjr Tomasz Skupisz oraz kadra naukowo-dydaktyczna Wydziału Wojskowego ASzWoj.

Spotkanie skupiło grono kilkudziesięciu badaczy i naukowców z całej Polski, którzy od dawna zajmują się tą tematyką. Referatom i wykładom przysłuchiwali się oficerowie-słuchacze Podyplomowych Studiów Polityki Obronnej, Wyższego Kursu Operacyjno-Strategicznego, Wyższego Kursu Operacyjno-Logistycznego, Podyplomowych Studiów Operacyjno-Taktycznych oraz studenci Wydziału Wojskowego Akademii Sztuki Wojennej, w tym przedstawiciele Studenckiego Koła Naukowego „Militarni”. Wszystkie wystąpienia wzbudzały bardzo duże zainteresowanie, w szczególności zaś te, które unaoczniały wieloaspektowość i złożoność podejmowanego zagadnienia.

Celem konferencji było zdiagnozowanie aktualnego stanu wiedzy na temat działań określanych w literaturze przedmiotu jako: nieregularne, partyzanckie czy niekonwencjonalne, oraz ustalenie, jakie doświadczenia i wnioski z przeszłości mogą stanowić inspirację dla współczesnych rozwiązań w tym zakresie.

Prelegenci i uczestnicy spotkania rozważali szereg pytań i problemów badawczych, w tym m.in.: Jaką rolę w walce o niepodległość i suwerenność Rzeczypospolitej Polskiej odegrały działania nieregularne? Czy charakter działań nieregularnych ulegał zmianie na przestrzeni wieków? Jaką formę  mogą przyjąć działania nieregularne w wojnach i konfliktach zbrojnych XXI wieku? i in.

Na panel główny konferencji złożyły się następujące wystąpienia, które wprowadziły zebranych gości w tematykę spotkania:

  • Identyfikacja pojęcia działań nieregularnych – dr Mieczysław Usydus
  • Doświadczenia i wnioski z przeszłości stanowiące inspirację dla współczesnych działań nieregularnych – płk dr hab. Juliusz Tym (ASzWoj)
  • 60 godzin majkopskiej brygady – zagłada rosyjskiej 131. Samodzielnej Brygady Zmotoryzowanej w czasie sylwestrowego szturmu Groznego 1994 roku – dr Łukasz Mamert Nadolski (Muzeum Wojsk Lądowych w Bydgoszczy)
  • Literatura poświęcona działaniom nieregularnym w zbiorach Centralnej Biblioteki Wojskowej – dr Piotr Dobrowolski (Centrala Biblioteka Wojskowa)

Następnie dyskusje toczyły w dwóch równoległych blokach tematycznych: Animus Belli 2018 – Teoria i praktyka działań nieregularnych oraz Teoria i praktyka współczesnych działań nieregularnych. Prelegenci poruszali w wystąpieniach poszczególne wątki, przybliżające audytorium szczegółowe zagadnienia związane z tematyką działań nieregularnych w walce o niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej.

Moderatorami pierwszego bloku tematycznego byli: ppłk dr Jacek Lasota oraz płk dr hab. Juliusz S. Tym, Dyrektor Instytutu Strategii na Wydziale Wojskowym ASzWoj. Zebrani goście wysłuchali następujących wykładów:

PANEL I

  • Teoria działań nieregularnych i partyzanckich w myśli wojskowej. Dylematy terminologiczne – dr Waldemar Krztoń (Politechnika Rzeszowska)
  • Działania nieregularne Władysława Białego w walce o władzę w Kronice Jana z Czarnkowa – dr hab. Andrzej Niewiński (KUL)
  • Polacy w „małej wojnie” w okresie napoleońskim - wybrane przykłady – dr Marcin Baranowski (KUL)
  • Teoria i praktyka „małej wojny” w czasie powstania listopadowego – dr hab. Maciej Trąbski (Akademia im. Jana Długosza – Częstochowa)
  • Wojska inżynieryjne w teorii i praktyce polskich walk powstańczych lat 1830-1907 – dr Marcin Ochman (MWP Warszawa)

PANEL II

  • Działania Oddziału płk. Konstantego Ramotowskiego „Wawra” w Guberni Augustowskiej w Powstaniu Styczniowym 1863 r. – Jarosław Szlaszyński
  • Polskie działania nieregularne w czasie wojny z Rosją sowiecką (1919-1921) oraz walk polsko-ukraińskich – dr Michał Ceglarek (UJ)
  • Użycie sił Kolejowego Przysposobienia Wojskowego w działaniach nieregularnych Polskiego Państwa Podziemnego – mgr Anna Turza (ASzWoj)
  • Charakterystyka taktyki typu partyzanckiego polskiego podziemia niepodległościowego oraz OUN i UPA na terenie obecnego powiatu przemyskiego w latach 1944-1948 – dr hab. Andrzej Zapałowski (Uniwersytet Rzeszowski)
  • Portugalska marynarka wojenna w działaniach przeciwpartyzanckich w Gwinei. Studium rajdu na Conakry w 1969 roku – prof. dr hab. Krzysztof Kubiak (Uniwersytet Jana Kochanowskiego – Kielce)
  • Broń w rękach żołnierzy konspiracji niepodległościowej w Polsce (1944-1963). Wybrane przykłady – dr Marcin Paluch (WSOSP – Dęblin)

Równoległy blok poprowadził ppłk dr Krystian Frącik. Prelegenci wygłosili następujące referaty:

  • Działania nieregularne – współczesne wyzwania wobec wojsk lądowych i wojsk obrony terytorialnej – ppłk dr inż. Artur Michalak (ASzWoj)
  • Specyfika dowodzenia w działaniach nieregularnych – ppłk dr inż. Dariusz Szkołuda (ASzWoj)
  • Wykorzystanie doświadczeń działań nieregularnych Armii Krajowej w procesie budowy Wojsk Obrony Terytorialnej – dr Paweł Makowiec (DWOT)
  • Spójność pojęciowa dokumentów doktrynalnych w zakresie operacji (działań) niekonwencjonalnych i nieregularnych – płk rez. Tadeusz Sapierzyński (DKWS)
  • Współczesne działania nieregularne w obszarach zurbanizowanych jako narzędzie odstraszania? – dr Michał Piekarski (Uniwersytet Wrocławski)
  • Symulacje bezpieczeństwa. O przyszłości działań nieregularnych, modelowaniu uwarunkowań przemocy i wynalazczości wojennej – dr hab. Elżbieta Posłuszna (WSOSP-Dęblin)
  • Wsparcie społeczne jako czynnik powodzenia działań nieregularnych – dr Przemysław Wywiał (Uniwersytet Pedagogiczny-Kraków)

wróć